De Zwijgspiraaltheorie

De zwijgspiraaltheorie is een theorie bedacht door de Duitse wetenschapster Elisabeth Noelle Neumann. Zij ging ervanuit dat de macht van de media er voor zorgt dat mensen het lastig vinden hun mening uit te spreken als deze afwijkt van de meest voorkomende mening. Zij dacht dat door bepaalde stapsgewijze communicatieprocessen informatie uit de media iedereen kon bereiken, waardoor dus de invloed van de media groot is.

Volgens Neumann zouden mensen die een afwijkende mening hebben bang zijn dit uit te spreken en zo bang worden voor sociale isolatie. Mensen krijgen hierdoor de neiging zich te conformeren aan de meest uitgesproken mening. Daarnaast vindt Neumann ook dat mensen irrationeel zijn. Dit wilt zeggen dat mensen iets doen zonder hun verstand te gebruiken en dus op het gevoel afgaan

Er zijn 3 factoren die de invloed van media bepalen:

  1. Cumulatie. Er is een hoge mate van herhaling van bepaalde mediaboodschappen. Een media bericht komt op verschillende tijden en media aan bod. Tegenwoordig ligt de herhaling hoger dan vroeger, dit omdat men tegenwoordig overal alles terug kan kijken en er veel meer media zijn. Ook social media helpt hieraan mee, berichten worden gedeeld en geliked, zo zien steeds meer mensen het ook hier voorbij komen.
  2. Consonantie: Men gaat zijn of haar mening aanpassen aan de mening van het overheersende publiek, dit doen zij uit angst voor sociale isolatie. Niet alleen mensen doen dit, maar de media zelf ook. Als een medium laat zien dat iets belangrijk nieuws is, pikken andere media dit op en nemen het dus als het ware over. Dit zorgt dus ook weer voor cumulatie.
  3. Openbaarheid. Door de openbaarheid van de media kunnen zij een groot publiek bereiken. Ze versnellen het proces van de zwijgspiraal hiermee als het ware.

Maar er is ook veel kritiek op deze theorie. Want in werkelijkheid zijn er ook mensen die helemaal geen angst hebben om in een sociaal isolement te komen. Zij zijn dus de personen die de maatschappij kunnen veranderen. Uit de media komt ook van diverse kanten kritiek. Zoals het onderzoek van Glynn et al. uit 1977, hieruit bleek dat er weinig bewijs is voor de theorie. Er werden hierin veel vragen gesteld, vragen zoals zijn mensen wel geneigd zich te conformeren met de massa? Zijn mensen echt zo bang voor sociaal isolement dat zij hun eigen mening niet meer vertellen? Het klinkt logisch dat mensen dit doen, maar naar ons idee is dit echt niet voor iedereen zo. Ook al krijg je van alle kanten andere meningen te horen, wees niet bang je eigen mening uit te spreken. In sommige gevallen merken wij zelf al dat ook wij wel eens onze mening voor ons houden puur om er niet buiten te vallen, want wie wilt er nou niet bij horen? Het merendeel van de mensen zal altijd de opinieleider volgen in zijn of haar mening en wij denken niet dat dit snel gaat veranderen.

Een goed voorbeeld van de zwijgspiraaltheorie is het gedrag van de Joden en burgers ten tijde van Adolf Hitler. De burgers van Duitsland zagen overal om zich heen de mening van Hitler. De Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij was een overheersende partij en door middel van propaganda lieten zij hun standpunt zien aan de burgers. De Duitsers wisten af van de liefde voor de übermensch en de afkeuring voor de Joden van Hitler. Op het moment dat de Joden dit doorkregen en de gele sterren werden uitgedeeld durfden ze niets te zeggen. Natuurlijk hadden ze wel door dat alleen zij gele sterren hadden en de rest niet maar uit angst voor isolatie en scheiding hielden zij hun mond. Maar ook de burgers waren bang dat wanneer zij iets van het gedrag van Adolf Hitler zouden zeggen dat hun hetzelfde lot stond te wachten als dat van de Joden. En om eerlijk te zijn, overleven is een instinct. Daarom heeft Hitler zo lang zijn praktijken jegens de Joden kunnen volhouden, iedereen wilde er ongeschonden uit komen.

Hoogers, R. (2011) De zwijgspiraaltheorie | Mens en Samenleving: Sociaal cultureel. Geraadpleegd op 14 september 2014, http://mens-en-samenleving.infonu.nl/sociaal-cultureel/83240-de-zwijgspiraaltheorie.html

Noelle-Neuman, E. (1974) The Spiral of Silence: A Theory of Public opinion. geraadpleegd op 14 september 2014

Glynn, Carrol J., Anrew F., Shanahan, J. (1997) Perceived support of one’s opinions and willingness to speak out: A meta-analysis of survey studies on the ‘spiral of silence’. Public Opinion Quaterly Vol 61(3), pp. 452-463 geraadpleegd op 14 september 2014

Mei 1940, Nationaalsocialistische Arbeiderspartij (NSDAP), (2012, 31 december), geraadpleegd op 14 september 2014, http://www.mei1940.org/nationaalsocialistische-duitse-arbeiderspartij-nsdap

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s